Mang đến nơi bỏ phiếu

CÓ

Thành phố cập nhật Hiến chương, cắt giảm hoặc tổ chức lại một số ủy ban, cho phép Hội đồng chấp thuận các thỏa thuận dàn xếp pháp lý bằng nghị quyết, và phải sửa đổi một số luật do cử tri thông qua.

KHÔNG

Hiến chương giữ nguyên như hiện nay. Các ủy ban và quy trình hiện tại được giữ lại, và hầu hết các luật do cử tri thông qua vẫn cần cử tri chấp thuận mới được thay đổi.

CÓ

Nếu có đủ kinh phí, Thành phố có thể thành lập một tổ chức cho vay thuộc sở hữu của chính quyền. Sau ba năm hoạt động, tổ chức này có thể xin phê duyệt để trở thành một ngân hàng công nhận tiền gửi.

KHÔNG

Hiến chương giữ nguyên như hiện nay. Sẽ không có luật địa phương nào cho phép Thành phố thành lập tổng công ty tài chính thành phố hoặc ngân hàng công.

CÓ

Các khoản đóng góp cho Quỹ Tín thác Nhà ở tăng lên 125 triệu đô la, sau đó tăng tối đa 3% mỗi năm cho đến năm 2058, và được phép tạm ngưng hoặc cắt giảm. Các khoản vay trả trước mua nhà áp dụng cho những mức thu nhập cao hơn.

KHÔNG

Không có thay đổi. Theo bản tóm tắt dự luật trên lá phiếu, năm ngoái Thành phố đã đóng góp 50,8 triệu đô la cho Quỹ. Quỹ sẽ hết hạn vào năm 2043.

CÓ

Kiến nghị về sắc lệnh và chính sách cần chữ ký của 8% số cử tri đã đăng ký, thay vì 2%, và nhiều hơn đối với các cuộc bầu cử đặc biệt; được phép rút lại kiến nghị. Thị trưởng hoặc bốn giám sát viên không thể tự mình đưa dự luật lên lá phiếu.

KHÔNG

Kiến nghị về sắc lệnh và chính sách vẫn cần chữ ký của 2% số cử tri đã đăng ký. Thị trưởng hoặc bốn giám sát viên vẫn có thể đưa dự luật lên lá phiếu. Các kiến nghị đã nộp vẫn không thể rút lại.

CÓ

Quản Trị viên Thành phố có nhiệm kỳ mười năm và nhiều thẩm quyền hơn. Với một số ngoại lệ, việc Hội đồng phải chấp thuận bắt đầu từ mức chi phí 25 triệu đô la hoặc doanh thu 4,5 triệu đô la.

KHÔNG

Quản Trị viên Thành phố giữ nhiệm kỳ năm năm và thẩm quyền được phân chia giữa các sở ban ngành. Với một số ngoại lệ, việc Hội đồng phải chấp thuận bắt đầu từ mức chi phí 10 triệu đô la hoặc doanh thu 1 triệu đô la.

CÓ

Trừ khi Hội đồng phản đối, Thị trưởng có thể sáp nhập hầu hết các sở ban ngành, nhưng không được bãi bỏ các nhiệm vụ do Hiến chương quy định. Cho phép có phó thị trưởng, sa thải hầu hết người đứng đầu sở ban ngành, và bãi nhiệm ủy viên mà không cần lý do chính đáng.

KHÔNG

Thị trưởng không thể chuyển nhiệm vụ của các sở ban ngành được quy định trong Hiến chương hoặc sa thải hầu hết người đứng đầu sở ban ngành. Hầu hết các sở ban ngành được quy định trong Hiến chương không thể có phó thị trưởng. Việc bãi nhiệm ủy viên thường phải có lý do chính đáng.

CÓ

Sau khi có các phê duyệt, bao gồm giấy phép theo Đạo luật Duyên hải, xe cá nhân có thể sử dụng Upper Great Highway từ 4 giờ sáng thứ Hai đến 6 giờ chiều thứ Sáu, trừ ngày lễ, và Công viên Sunset Dunes sẽ đóng cửa.

KHÔNG

Công viên Sunset Dunes giữ nguyên như hiện nay: đoạn Upper Great Highway trước đây vẫn đóng cửa đối với xe cá nhân vào mọi lúc.

CÓ

Một loại thuế mới hàng năm đánh vào bất động sản (thuế đất) sẽ chi trả cho dịch vụ Muni từ tháng 7 năm 2027 đến hết tháng 6 năm 2042.

KHÔNG

Sẽ không có thuế đất mới. Dịch vụ Muni sẽ tiếp tục được tài trợ bằng tiền vé và các nguồn của địa phương, tiểu bang và liên bang, như hiện nay.

CÓ

Một nửa số thuế chuyển nhượng thu được từ một số giao dịch bán bất động sản trên 10 triệu đô la sẽ được đưa vào một quỹ mới chỉ dành cho nhà ở giá phải chăng và hỗ trợ nhà ở.

KHÔNG

Tiền thuế chuyển nhượng từ các giao dịch bán trên 10 triệu đô la vẫn có thể được dùng cho bất kỳ mục đích nào của Thành phố. Các Giám sát viên có thể giảm thuế này mà không cần cử tri chấp thuận.

CÓ

Bắt đầu từ tháng 3 năm 2027, bên cho vay nhận các tòa nhà thương mại, công nghiệp, nhà ở cỡ lớn và tương tự do tịch thu tài sản, hoặc để tránh tịch thu tài sản, sẽ phải đóng thuế chuyển nhượng trên toàn bộ giá trị.

KHÔNG

Bên cho vay nhận bất kỳ bất động sản nào do tịch thu tài sản, hoặc để tránh tịch thu tài sản, sẽ tiếp tục được hưởng ưu đãi thuế hiện hành. Chỉ phần giá cao hơn số nợ bị đánh thuế.

CÓ

CÓ có nghĩa là áp dụng thuế bán hàng cho giao thông công cộng trong 14 năm: 1% tại San Francisco, 0,5% tại bốn quận khác. Ước tính thu được khoảng 980 triệu đô la mỗi năm.

KHÔNG

KHÔNG có nghĩa là không có thuế bán hàng mới cho giao thông công cộng. Thuế suất giữ nguyên, và BART, Muni, Caltrain cùng các cơ quan giao thông công cộng khác không nhận được số tiền này.

CÓ

Tiểu bang có thể vay 11,25 tỷ đô la bằng trái phiếu (hoàn trả kèm lãi): 10 tỷ đô la cho các chương trình nhà ở, phần lớn là nhà cho thuê, và 1,25 tỷ đô la cho các khoản vay mua nhà của cựu chiến binh.

KHÔNG

Tiểu bang không thể vay khoản 11,25 tỷ đô la này, và sẽ không phải trả từ 500 triệu đến 600 triệu đô la mỗi năm để hoàn trả phần nhà ở trị giá 10 tỷ đô la.

CÓ

Các khoản gửi vào Quỹ Dự phòng tiếp tục cho đến khi đạt 20% số thuế của Quỹ Chung (thay vì 10%) và không tính vào giới hạn chi tiêu cho đến khi được rút ra. Các khoản trả nợ bổ sung kéo dài đến hết năm 2040.

KHÔNG

Các khoản gửi vào Quỹ Dự phòng tiếp tục cho đến khi đạt 10% số thuế của Quỹ Chung và được tính vào giới hạn chi tiêu. Các khoản trả nợ bổ sung trở thành không bắt buộc sau năm 2030.

CÓ

Các mức thuế suất cao nhất từ 10,3% đến 12,3% đối với thu nhập trên khoảng 371.000 đô la cho người khai thuế độc thân (742.000 đô la khi khai chung; mức của năm 2025, điều chỉnh theo lạm phát) được giữ nguyên, thay vì giảm xuống 9,3% sau năm 2030.

KHÔNG

Sau năm 2030, thuế suất đối với thu nhập trên khoảng 371.000 đô la cho người khai thuế độc thân (742.000 đô la khi khai chung; mức của năm 2025, điều chỉnh theo lạm phát) giảm xuống 9,3%, từ mức 10,3% đến 12,3% hiện nay.

CÓ

Chính quyền tiểu bang và địa phương có thể lập các chương trình dùng công quỹ tài trợ cho chiến dịch của ứng cử viên, trong phạm vi các quy định mà dự luật đặt ra. Mức phạt tối đa đối với các khoản đóng góp tranh cử từ nước ngoài tăng gấp ba.

KHÔNG

Lệnh cấm dùng công quỹ cho hầu hết các chiến dịch cấp tiểu bang và địa phương vẫn giữ nguyên. Các thành phố có Hiến chương như San Francisco giữ các chương trình của mình. Mức phạt đối với đóng góp từ nước ngoài không thay đổi.

CÓ

Các cuộc bãi nhiệm chỉ quyết định việc cách chức; việc bổ nhiệm, một cuộc bầu cử sau đó hoặc Phó Thống đốc sẽ lấp chỗ trống. Viên chức đó có thể ra tranh cử trong một cuộc bầu cử đặc biệt, nhưng không được bổ nhiệm.

KHÔNG

Lá phiếu bãi nhiệm vẫn có hai câu hỏi: có cách chức viên chức đó hay không, và ai sẽ thay thế viên chức đó nếu bị cách chức. Nếu viên chức bị cách chức, người thắng ở câu hỏi thứ hai sẽ nhậm chức.

CÓ

Cơ quan tài chính nhà ở của California, CalHFA, có thể bán tối đa 25 tỷ đô la trái phiếu để cho người mua có thu nhập trung bình vay tối đa 17% giá của một căn nhà mới.

KHÔNG

CalHFA không thể bán các trái phiếu này. Không có chương trình cho vay mới nào cho khoản trả trước khi mua nhà mới được lập ra. CalHFA đã có một vài chương trình hỗ trợ khoản trả trước.

CÓ

Tiểu bang có thể bán trái phiếu trị giá 8,4 tỷ đô la cho nghiên cứu về hệ miễn dịch. Khoảng một nửa dành cho một viện nghiên cứu và một nửa dành cho các khoản tài trợ nghiên cứu.

KHÔNG

Không có trái phiếu 8,4 tỷ đô la và không có chi phí hoàn trả 500 triệu đô la đến 600 triệu đô la mỗi năm (ước tính của LAO). Không có viện nghiên cứu, hội đồng cấp tài trợ hoặc (nói chung) khoản giảm giá 20 phần trăm cho bệnh nhân California.

Ghi chú: Sách hướng dẫn cử tri bằng tiếng Việt của tiểu bang gọi dự luật này là “Tu Chính Hiến Pháp Do Cơ Quan Lập Pháp Đề Xuất” (một tu chính án hiến pháp do Cơ quan Lập pháp đề xuất). Tiêu đề chính thức bằng tiếng Anh của tiểu bang gọi nó là “Initiative Constitutional Amendment”: một tu chính án hiến pháp do cử tri đề xuất.

CÓ

Cử tri bỏ phiếu trực tiếp phải xuất trình giấy tờ tùy thân do chính phủ cấp. Để bỏ phiếu qua thư, cử tri phải chọn một giấy tờ tùy thân; lá phiếu chỉ được đếm nếu phong bì ghi bốn chữ số cuối của giấy tờ đó.

KHÔNG

Cử tri tiếp tục xác nhận danh tính bằng cách ký tên. Cử tri bỏ phiếu trực tiếp thường ký vào danh sách cử tri, và cử tri bỏ phiếu qua thư ký tên trên phong bì lá phiếu của mình.

Ghi chú: Sách hướng dẫn cử tri bằng tiếng Việt của tiểu bang gọi dự luật này là “Tu Chính Án Hiến Pháp Được Cơ Quan Lập Pháp Đề Xuất Và Điều Luật” (một tu chính án hiến pháp và đạo luật do Cơ quan Lập pháp đề xuất). Tiêu đề chính thức bằng tiếng Anh của tiểu bang gọi nó là “Initiative Constitutional Amendment and Statute”: một tu chính án hiến pháp và đạo luật do cử tri đề xuất.

CÓ

Các tỷ phú California (cư dân vào ngày 1 tháng 1 năm 2026) sẽ phải đóng một khoản thuế tiểu bang một lần bằng 5% tài sản ròng, được tính vào ngày 31 tháng 12 năm 2026, chủ yếu dành cho chăm sóc sức khỏe.

KHÔNG

Không có thuế một lần đánh vào tài sản ròng. Những người có tài sản trên 1 tỷ đô la tiếp tục đóng thuế thu nhập tiểu bang như hiện nay.

Ghi chú: Sách hướng dẫn cử tri bằng tiếng Việt của tiểu bang gọi dự luật này là “Tu Chính Án Hiến Pháp Được Cơ Quan Lập Pháp Đề Xuất” (một tu chính án hiến pháp do Cơ quan Lập pháp đề xuất). Tiêu đề chính thức bằng tiếng Anh của tiểu bang gọi nó là “Initiative Constitutional Amendment”: một tu chính án hiến pháp do cử tri đề xuất.

CÓ

Các loại thuế của tiểu bang được ban hành sau ngày 1 tháng 1 năm 2026 mà loại trừ nguồn thu khỏi giới hạn chi tiêu sẽ bị vô hiệu. Kiểm toán sẽ bao gồm các chương trình thuế đặc biệt được đề xuất và mới.

KHÔNG

Một số khoản chi tiêu từ thuế mới của tiểu bang vẫn có thể được loại ra khỏi giới hạn chi tiêu. Sẽ không có yêu cầu nào về các cuộc kiểm toán mới đối với chương trình thuế đặc biệt.

CÓ

Cấm các loại thuế mới của tiểu bang đánh vào việc sở hữu tài sản tài chính hoặc tài sản cá nhân khác được ban hành hoặc có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026 trở đi. Giới hạn các loại thuế hồi tố.

KHÔNG

Không có giới hạn mới. Tiểu bang hoặc cử tri vẫn có thể lập các loại thuế mới đánh vào việc sở hữu tài sản tài chính hoặc tài sản cá nhân khác, hoặc đánh vào các sự việc trong quá khứ.

CÓ

Các loại thuế đặc biệt địa phương (thuế dành cho một mục đích cụ thể) mới, được tăng hoặc được gia hạn do cử tri đề xuất sẽ cần hai phần ba số phiếu, bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2027.

KHÔNG

Không có thay đổi. Các loại thuế đặc biệt địa phương do cử tri đề xuất vẫn có thể được thông qua với đa số (trên 50%) số phiếu, như các phán quyết gần đây của tòa án đã cho phép.

CÓ

Các trung tâm y tế đủ điều kiện liên bang (federally qualified health centers) phi lợi nhuận phải chi ít nhất 90% doanh thu cho "dịch vụ chương trình" theo định nghĩa của Tổng Chưởng lý, nếu không sẽ phải nộp tiền phạt. Có thể được miễn trừ tạm thời.

KHÔNG

Không có mức chi tối thiểu hay tiền phạt mới. Các phòng khám hiện báo cáo chi trung bình khoảng 80% doanh thu cho chăm sóc sức khỏe, dù con số này khác nhau.

CÓ

Đối với các dự án "thiết yếu" (gồm phần lớn dự án nhà ở, giao thông, nước, y tế), đặt ra thời hạn cho việc xem xét và việc khởi kiện; giới hạn các phương án thay thế bắt buộc cũng như bằng chứng và lệnh của tòa án. Người nộp đơn có thể chọn áp dụng hay không.

KHÔNG

Các quy định CEQA hiện hành được giữ nguyên. Các báo cáo môi trường chi tiết (khi cần) phải xem xét nhiều phương án thay thế. Tòa án có thể đình chỉ toàn bộ một dự án nếu CEQA không được tuân thủ đúng.